តើខ្មែរប្រារព្ធពិធីបុណ្យអុំទូកតាំងពីពេលណាមក?

នៅក្នុងខែកត្តិកនេះមានពិធីបុណ្យជាច្រើន ដូចជាពិធីបុណ្យប្រណាំងទូក អកអំបុក សំពះព្រះខែ និងបណ្តែតប្រទីប ដែលគេតែងរៀបចំជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ពិធីបុណ្យទាំងនេះគេប្រារព្ធធ្វើនៅទន្លេចតុមុខ មានរយៈពេល៣ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃ១៤កើត ខែកត្តិកដល់ថ្ងៃ១រោច ខែកត្តិក ដោយក្នុងនោះពេលយប់មានការបណ្តែតប្រទីប។ រីឯពិធីបុណ្យអកអំបុកសំពះព្រះខែវិញ គេប្រារព្ធធ្វើនៅពាក់កណ្តាលរាត្រី១៥កើត ខែកត្តិកតែប៉ុណ្ណោះ។ នៅទីនេះនឹងបង្ហាញអំពីពិធីបុណ្យអុំទូកមួយ ថាតើវាមានដំណើរដើមទងដូចម្តេចខ្លះ បានជាខ្មែរយើងតែងតែប្រារព្វធ្វើជារៀងរាល់ឆ្នាំដូច្នេះ? យោងតាមគេហទំព័រ km.wikipedia.org បានរៀបរាប់ពីប្រភពនៃពិធីបុណ្យអុំទូកនេះថា៖

ពិធីបុណ្យអុំទូកនៅប្រទេសកម្ពុជា គឺជាពិធីបុណ្យមួយត្រូវបានគេប្រារព្ធធ្វើតាំងពីរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដើម្បីរំលឹកដល់គំរូវីរភាពដ៏អង់អាចក្លាហានរបស់កងទ័ពជើងទឹកខ្មែរ ដែលបានរំដោះទឹកដីរួចផុតពីការជិះជាន់របស់ពួកខ្មាំងសត្រូវ គឺពួកចាម។ ពិធីនេះបានទទួលការនិយមគាំទ្រពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់ទិសទី ដោយមានការប្រណាំងទូកអុំ និងទូកចែវបុរស-នារី។

នៅក្នុងឱកាសនៃពិធីនេះ គេសង្កេតឃើញប្រជាពលរដ្ឋមកពីបណ្ដាខេត្ត-ក្រុងមួយចំនួន យកទូកមកប្រណាំងដណ្ដើមយកជ័យជម្នះឱ្យខេត្តរបស់ខ្លួនទៀតផង។ តាមទំព័រប្រវត្តិសាស្រ្ត ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១១៧៧ ពួកចាមបានលើកទ័ពមកវាយលុកលុយត្រួតត្រាប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេលប្រមាណ៤ឆ្នាំ ខណៈពេលនោះព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ចំណាយពេលវេលារៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រកងទ័ពជើងទឹកប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងពួកចាម រហូតទទួលបានជ័យជម្នះ ហើយព្រះអង្គបានឡើងគ្រងរាជសម្បត្តិដឹកនាំប្រទេសជាតិនៅឆ្នាំ១១៨១ និងបានធ្វើការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិរីកចម្រើនរុងរឿងដល់កម្រិតកំពូលថែមទៀត។

តាមរយៈចម្លាក់នៅប្រាសាទបាយ័ន គេសង្កេតឃើញមានប្រាង្គប្រាសាទមុខបួនបែរទៅគ្រប់ទិស ដែលធ្វើឱ្យអ្នកប្រាជ្ញជាតិ និងអន្តរជាតិមួយចំនួនយល់ថា “ប្រាសាទបាយ័ន ជាវិមានទេព ក្នុងរឿងព្រេងនិទានមានលក្ខណៈអច្ឆរិយខ្លាំងណាស់”។ នៅតាមជញ្ជាំងនៃប្រាសាទ មានចម្លាក់ទាក់ទងទៅនឹងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី សាសនា សិល្បៈ កីឡា ជាពិសេសការធ្វើសឹកសង្គ្រាមជាមួយពួកចាម ដែលត្រូវបានគេឆ្លាក់ជាប់នឹងជញ្ជាំងយ៉ាងល្អប្រណីតគួរឲ្យគយគន់ខ្លាំងណាស់។ ដោយសារចម្លាក់នៃកងទ័ពជើងទឹកនេះត្រូវបានកុលបុត្រខ្មែរជំនាន់ក្រោយចងចាំពីគុណបំណាច់របស់បុព្វបុរសខ្លួន ដែលបានរំដោះទឹកដីឲ្យរួចផុតពីការត្រួតត្រារបស់ខ្មាំងសត្រូវ ទើបនាំគ្នាប្រារព្ធធ្វើពិធីអុំទូករំលឹកគុណបំណាច់ដ៏ថ្លៃថ្លានេះជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

ចំណែកបងប្អូនខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ដែលមានឈាមជ័រជាខ្មែរតែមួយ ទោះបីជាសព្វថ្ងៃនេះបានឃ្លាតឆ្ងាយពីយើង និងរស់នៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់ប្រទេសវៀតណាមយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ពួកគាត់នៅតែរក្សានូវទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីខ្មែរដដែល ហើយតែងតែនាំគ្នាប្រារព្ធពិធីបុណ្យអុំទូកជារៀងរាល់ឆ្នាំ មិនដែលខកខាននោះទេ។ តាមឯកសារស្រាវជ្រាវ តន្ត្រី និងជីវិតរបស់អ្នកស្រី កែវ ណារុំ បានបញ្ជាក់ថាស្ដេចត្រាញ់នៅកម្ពុជាក្រោម ស្រុកបាសាក់បានរៀបចំកងទ័ពជា៣ក្រុម ដើម្បីការពារភូមិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន គឺទី១.ទ័ពស្រួចហាត់ច្បាំងនឹងទូកដែលមានទ្រង់ទ្រាយដូចសព្វថ្ងៃ។ ទី២.ទ័ពជំនួយហាត់ច្បាំងនឹងទូកចែវមានទ្រង់ទ្រាយដូចទូកសព្វថ្ងៃដែរ និងទី៣.ទ័ពបាសាក់ គឺទូកធំមានដំបូលចែវក្ដោងរាងស្រួចដំបូលកាត់មុខឥតជញ្ជាំងសម្រាប់ផ្ទុកស្បៀងកងទ័ព។ របៀបបង្ហាត់ទូកចម្បាំងនេះ ស្ដេចត្រាញ់នៅកម្ពុជាក្រោម តែងតែឲ្យមន្ត្រីក្រោមឱវាទ ធ្វើការប្រលងប្រណាំងទូកនៅថ្ងៃ១៥កើត ខែកត្តិក ដោយឲ្យកេណ្ឌទាហានជើងគោក និងជើងទឹកមកធ្វើសមយុទ្ធជារៀងរាល់ឆ្នាំរយៈពេលមួយយប់មួយថ្ងៃ និងបានក្លាយជាទំនៀមទម្លាប់ដ៏មានសារសំខាន់សម្រាប់ជនជាតិខ្មែរ។

ក្នុងពិធីបុណ្យអុំទូកនេះ មានការលយប្រទីប ដើម្បីឧទ្ទិសកុសលដល់ព្រះគង្គា និងព្រះធរណីដែលបានផ្ដល់នូវសេចក្ដីសុខសប្បាយ ភោគផលក្នុងការងារកសិកម្ម ដែលជារបរចិញ្ចឹមជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាកសិករខ្មែរយើង។ នៅពេលយប់ តាមក្រសួងនីមួយៗមានបណ្ដែតប្រទីបលម្អទៅដោយភ្លើងចម្រុះពណ៌គួរជាទីគយគន់ និងបាញ់កាំជ្រួចព្រោងព្រាត ដែលមានមនុស្សម្នាចូលរួមទស្សនាយ៉ាងច្រើនកុះករ បញ្ចេញនូវស្នាមញញឹមគ្រប់ៗគ្នា។ សម្រាប់បីថ្ងៃ កម្មករកម្មការិនីមកពីគ្រប់ខេត្តចូលរួមជាមួយអ្នករស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីអបអរសាទរ និងរំលឹកដល់ចុងបញ្ចប់នៃរដូវកាលវស្សារបស់ប្រទេសនេះ ក៏ដូចជាការផ្ទុយស្រឡះនៃលំហូរនៃទន្លេសាបផងដែរ។ ក្នុងរយៈពេលបីថ្ងៃនេះ ក៏មានកម្មវិធី ប្រគំតន្ត្រី និងមានស្តង់តាំងពិព័ណ៌ផលិតផលរបស់ខ្មែរ ដែលប្រជាកសិករគ្រប់ខេត្តក្រុង ខិតខំផលិតឡើងផងដែរ ដែលជាការទាក់ទាញភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិជាច្រើនលាននាក់អញ្ជើញមកទស្សនាកម្សាន្តសប្បាយ និងទិញនូវផលិតផលដែលជាស្នាដៃរបស់ខ្មែរយើង៕

អត្ថបទដោយ៖ ឈួន ល័ក្ខ
កែសម្រួលដោយ៖ មត សុមឿន

និទានអប់រំ

May 30, 2018

រឿងនិទាន៖ កំណាញ់ សេចក្តីកំណាញ់ គឺជាសភាវៈអាក្រក់ផ្លូវចិត្ត ដែលជាប់ជំពាក់ក្នុងវត្ថុ ឬរបស់អ្វីម្យ៉ាង ហើយមិនអាចលះបង់បាន ឬមិនសូម្បីចែករំលែកដល់អ្នកដទៃ។ កំណាញ់ មានច្រើនសណ្ឋាន ដូចជា កំណាញ់ស្នាមញញឹម កំណាញ់ភាសានិយាយស្តីល្អ កំណាញ់ក្នុងការសន្ទនា និងកំណាញ់ក្នុងការឲ្យវត្ថុជាដើម។ កាលពីព្រេងនាយ មានគ្រួសារមួយមានគ្នា៣នាក់ (ប្តី ប្រពន្ធ និងកូនប្រុស)។ ជារៀងរាល់ព្រឹក តែងតែមានសមណៈមួយអង្គ (អ្នកបួសក្នុងពុទ្ធសាសនា) និមន្តបិណ្ឌបាតនៅផ្លូវមុខផ្ទះ ហើយតែងតែឈប់នៅមុខផ្ទះ។ ប្តី-ប្រពន្ធនេះតែងតែធ្វើមិនដឹងមិនអើពើឡើយ។ នៅព្រឹក១នោះ ស្រី្តជាប្រពន្ធដោយធុញទ្រាន់នឹងព្រះសង្ឃអង្គហ្នឹងពេក ក៏និយាយទៅកាន់លោកថា «ណែ លោកម៉េចមកឈរសុំនៅតែមុខផ្ទះខ្ញុំអ៊ីចឹង យើងគ្មានអីឲ្យទេទៅចេញទៅ!»។ នៅពេលនោះព្រះថេរៈអង្គនោះក៏ញញឹម ហើយឆ្លើយតបវិញថា «មិនអីទេញោម អរគុណណាស់ អាត្មាបានទទួលពីញោមហើយ»។ ស្រ្តីម្នាក់នេះក៏នឹកឆ្ងល់ក្នុងចិត្តលាយឡំនឹងចិត្តខឹងថាលោកអង្គនេះពោលពាក្យដៀមដាម ក៏និយាយទៅវិញថា «ចុម លោកឯងនិយាយថាម៉េចហ្នឹង? ខ្ញុំគ្មានអីឲ្យផងម៉េចក៏លោកថាបានទទួលអ៊ីចឹង?»។ លោកក៏ឆ្លើយតបថា «អាតា្មបានទទួលការសន្ទនា ពាក្យឆ្លើ...

Search This Blog

Mut Somoeun (Mongkol)